Tylko dla dorosłych

Warsztat szkoleniowy dla PSF Centrum Kobiet przygotowany przez "PDC Consensus"
Jachranka, 9-10 grudnia 2000

Przedmiotem spotkania była Analiza Transakcyjna - teoria Erica Berne'a.

Teoria ta opisuje osobowość człowieka oraz relacje międzyludzkie. Zgodnie z jej założeniami każdy człowiek rozwija trzy stany ja: Dziecko, Dorosły i Rodzic, które są trzema spójnymi systemami uczuć i zachowań.

Rodzic - zawiera informacje o regułach postępowania, zachowaniach pożądanych i niepożądanych, karach i nagrodach związanych z przestrzeganiem norm. Podstawą tworzenia tego stanu ego są zakazy, nakazy i reguły postępowania w świecie społecznym.

Dorosły - racjonalny stan Ja, który powstaje w efekcie samodzielnych poszukiwań i doświadczeń człowieka. Jego zadaniem jest sprawdzanie hipotez i poznawanie świata zewnętrznego. Stan odpowiedzialny za obiektywne postrzeganie i ocenę rzeczywistości oraz działanie niezależne od uczuć i nastrojów.

Dziecko - zawiera sposoby zachowania się i odczuwania pochodzące z okresu dzieciństwa, emocje, życzenia, pragnienia, doświadczenia związane z wartościowaniem zjawisk oraz doznania zmysłowe. Stan odpowiedzialny za spontaniczność, zabawę i radość przeżywania emocji pozytywnych i negatywnych.

Analiza transakcyjna pokazuje jak ludzie komunikują się wykorzystując świadomie bądź nieświadomie powyższe stany na które składa się Ja.

Transakcje komplementarne - polegają na komunikowaniu na tych samych poziomach.

Za najbardziej dojrzałą formę przebiegu interakcji uznawana jest wymiana komunikatów między dwoma dorosłymi stanami Ja.

Natomiast relacja komplementarna między Dzieckiem jednego z partnerów a Rodzicem drugiego z nich uznawana jest za infantylną, choć prawidłową psychologicznie.

Transakcje skrzyżowane - komunikat wysłany z określonego stanu ego nadawcy uruchamia u odbiorcy inny stan ego, aniżeli ten do którego komunikat był adresowany.

Relacja taka jest nieprawidłowa, choć może być uznana za celową, gdy prowadzi do bardziej dojrzałej komunikacji.

Transakcja ukryta - przebiega na dwóch poziomach jednocześnie: jawnym i ukrytym. Treść niejawna uczestniczy w transakcji silnie zaburzając jej przebieg. Nie jest ona wyrażona wprost i często ma charakter destruktywny.

Interpretując przekaz warto pamiętać też o tym, że tylko 7 % treści słów wpływa na interpretację przekazu. 38 %to brzmienie głosu a aż 55%to sygnały pozawerbalne.

Ćwiczenia podczas warsztatu uświadomiły uczestniczkom jak wykorzystując założenia teorii Erica Berne'a można wpływać na odbiorcę i jak można nim manipulować. Ponadto stworzenie własnego "egogramu" pozwoliło na uświadomienie który stan z Ja jest najbardziej rozwinięty, a który najmniej i co z tego wynika dla procesu komunikowania się ze światem i ludźmi.