WYSTAWA PSP

W historii sztuki kobieta jako autorka pojawia się dość rzadko. Od czasów starożytnych idoli kobieta była obiektem męskiej fascynacji, uosobieniem płodności i domowego ogniska. Wertując albumy, katalogi i opracowania historyczne nie znajdziemy w czasach średniowiecznych rzeźbiarek, malarek, choć wiemy, że przepisywaniem i iluminowaniem ksiąg w żeńskich zakonach zajmowały się również kobiety. Pierwszą znaną europejską artystką, która została przyjęta do Akademii Sztuki była żyjąca u progu XVII i XVIII wieku malarka Artemisia Gentileschi. W ciągu kolejnych 300 lat zmieniło się bardzo wiele w statusie i roli kobiet w społeczeństwie - w tym również i w sztuce. W XX wieku pojawia się pojęcie feminizmu. Sztuka feministyczna nie miała być nowym stylem, czy odłamem, ale częścią szerszego ruchu feministycznego.
Pierwszymi polskimi autorkami, które wykorzystując fotografię jako materiał do artystycznej wypowiedzi, kreowały nowy obraz "kobiecej rzeczywistości" były w latach 70ątych Ewa Partum i Natalia Lach Lachowicz. Równolegle tworzyły swoje rzeźbiarskie realizacje - Alina Szapocznikow, Maria Pińska Bereś, Barbara Falender . Czym więc różni się sztuka feministyczna od tzw. oficjalnego obiegu sztuki? Można wymienić bardzo wiele określeń i synonimów, które opisują to zjawisko, zasadniczym jednak wątkiem jest prezentacja odmiennego wizerunku kobiety, który nie jest kulturową kalką czy też przeniesieniem stereotypów.
O czym jest nasza wystawa? To projekt składający się z krótkich odrębnych realizacji czterech autorek -
Basi Sokołowskiej, Violi Kuś, Anny Nizio i Kasi Majak.

Basia Sokołowska od dłuższego już czasu porusza się wokół problematyki wnętrze - zewnętrze. Badanie tego obszaru to nie tylko realizacje dotyczące miejsc, ale również wnętrza i zewnętrza człowieka. Na realizację składa się sekwencja czarno-białych zdjęć
w formie książki. Autorka snuje fotograficzną opowieść nawiązującą do legendy św. Barbary uwięzionej w wieży - stąd też tytuł wystawy "Wieża". Projekt ten to poetycka metafora izolacji i alienacji doświadczanej w związku z drugą osobą. To historia bardzo osobista, ze zdjęciami opatrzonymi własnym, odręcznym, autorskim komentarzem.

Projekt Violi Kuś zatytułowany "Jak trudno być kobietą" odnosi się do pojęcia roli kobiety. Na wystawę składają się cztery zdjęcia, będące wyborem z obszerniejszego materiału, który autorka realizuje od kilku lat. Viola Kuś realizując fotograficzne sesje będące swoistymi autoportretami, wciela się w różne bohaterki. Zdjęcia te były aranżowane w tradycyjnych strojach regionalnych oraz miejscach charakterystycznych dla danego stroju i epoki. Część z tych przedstawień przypomina zdjęcia z albumów naszych babek oraz sceny, które kojarzą się z grafikami Gersona, czy Andriolliego. Łącznikiem między przeszłością, a współczesnością jest zdjęcie wykonane w scenerii ogrodu Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego. Można je uznać za alegorię zmian jakie dokonały się w pojmowaniu roli kobiety na przełomie ostatnich stu lat, choć jak sama autorka stwierdza, bycie kobietą w czasach współczesnych jest również nie łatwe.

Zupełnie odrębne wątki porusza w swojej realizacji kolejna z autorek - Anna Nizio. Anna dotyka spraw bolesnych i drażliwych. Tematem jej fotograficznych penetracji jest zagadnienie prostytucji. Autorka od wielu lat realizuje swoje projekty na terenach domów publicznych udając klientkę lub prostytutkę. Projektom tym towarzyszą filmy i nagrania wykonywana ukrytym dyktafonem, czy kamerą. Na wystawie można zobaczyć cztery dokumentalne zdjęcia będące fotograficznym zapisem jednego z takich miejsc. Anna nie ucieka się do komentarzy czy moralizowania. Porusza się w obrębie czystej formy zmuszając widza by sam wyciągnął wnioski z oglądanych zdjęć.

IMG_0310 to tytuł projektu multimedialnego Kasi Majak. Realizacja autorki dotyczy pojęcia związków partnerskich osób tej samej płci. W Polsce mimo realizacji projektów takich jak - "niech nas zobaczą" tematyka ta objęta jest swoistym tabu, problemem zamiatanym pod dywan nie ukonstytuowanym prawnie i społecznie. To milczenie, czy nawet nieświadomość pewnych spraw spowodowała, że autorka będąc z wizytą u swojej dawnej koleżanki ze studiów w Portland w USA, uczestnicząc w codziennym życiu szczęśliwej pary, została zmuszona do rewizji definicji rodziny oraz pojęcia szczęśliwego domu. Projekt składa się z dwu części - pierwsza to slajd show, w trakcie którego możemy obejrzeć typowe zdjęcia rodzinne (ciążę, narodziny dzieci, wychowanie, wspólne zdjęcia z dziadkami), w drugiej części autorka przedstawia zapis fragmentu korespondencji jaki wymieniała z analogicznymi parami w Polsce. Kontrast ciepłych rodzinnych zdjęć amerykańskiej pary i surowych napisów w rodzaju "my nie wchodzimy w tego typu projekty" jest najlepszym komentarzem tej realizacji.